Байгаль нуур нь Оросын өмнөд Сибирт Иркутск хотын ойролцоо оршдгийг мэдэхгүй хүн цөөхөн болов уу. “Сибирийн цэнхэр нүд” хэмээн алдаршсан дэлхийн хамгийн гүн, цэвэр усны хамгийн их нөөцтэй нуур бөгөөд Хойд Америкийн Их нууруудыг нийлүүлээд ч Байгаль нуурын хэмжээнд хүрэхгүй юм. Байгаль нуур нь 1631 метр гүн, 636 км урт, 79 км өргөн, 22 аралтай, хамгийн том арал нь 72 км урт юм. Дэлхий дээрх гадаргын цэвэр усны нийт 20 хувь нь Байгаль нуурт байдаг байна. Үүнээс гадна Байгаль нуурын сав газар байдаг 1700 гаруй зүйлийн ургамал, амьтны гуравны хоёр нь дэлхийн өөр хаана ч байдаггүй учир 1996 онд энэ бүсийг ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвөөр зарлажээ. Мөн Байгаль нуур нь 25 гаруй сая жилийн настай дэлхийн хамгийн эртний нуур юм байна.














Чингис хаан өмнийн цагаан хэрмээс умрын Байгаль нуур, дорнын Эргүнэ хунаас өрнийн Алтай хүртэлх газар нутгийг захирч байсан. Ямартай ч Чингис хааны үед бидны нутаг байсан бөгөөд XYII зууны сүүлийн хагас, XYIII зууны эхэн Оросууд монголын хилд хэдийн тулж, 1645 онд Байгаль нуурын орчмын газар нутгйг эзэлсэн байна.

МОНГОЛЫН ГАЙХАМШИГ, БАЙГАЛИЙН ГАЙХАМШИГ, ТҮҮХИЙН ҮНЭН.
Сэтгэгдэл: 229-с 180-229 харуулж байна
vnheer goe bna
estoi 898989 haraad setgel dogdloloo gjuu uneheer gaihmaaraa ugeer ileriilehiin argagui shuu bishirchihlee...................
Yarix yum algaa. Xumuusee ochood uzee xairlax xaramlax setgel ulam ix xurnee
LALARIIN HARagdaj bnash dee las lalaruudaa
vneheer nice
ddfgf6
Manai ariin saihan hangai bvvr goe
Mongol oron vnexeer gaixamshigtai shvv xowsgol nutgaar bvr saixan
wow..... uneheer gaihaltai ymooooooooooooooo
Manai arhangai ih tamir sum bol bvvr goe
vneheer gaihmaar saihan baigalym aa
VNXEER GOY. BAIGAL VNERTEED BNA.
sak
unheer nays
minii mongol iim l lag goes...................................................................................
харамсах сэтгэл илүү төрж байна монголчууд бидний нутаг шүү дэ 1645 онд шар мангасуудад алдсан юм энэ бол гашуун үнэн хэзээ нэгэн цагт бид эргүүлж авах л болно хойч үе минь бүү март!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
мэдээж сайхан байлгүй яах вэ
unen gaihamshigtai eh oron shuu bidnii mongol
mongol iim l saihan jv
baab mundg bicjee mongol oron saihan da te oogii
vneheer gaihaltai
mini eh oron saihan sh de shvtej hairlaj amidarmaaraa
ma mongol iim l shan
yoooy vandor full vnheer gaihamshigtai iim gazar nutag deer amidarch bgaadaa mash aztai shvv
mongolchuudaaaa
mongoldoo saihan amdartsgaaya
uwsad irj uzetsgeee
Vnxeer saixan yma. Mongolooro baxarxaj bn
Vnxeer saixan yma. Mongolooro baxarxaj bn
Vnxeer saixan yma. Mongolooro baxarxaj bn
goe zuragnuud bna setgel sergechlee
goy yma
eh oron min s.hn baigaltai yma naizuuda
uneheer goy haragdaj bna ene yr n suhbaataras bolj baihgui yu
vnen tasarhai zvgeer guu zvil yumaa
vee ungruusun tvvhin dursgal
гайхалтай
aldsana bishirch suuhar bgaga haramlaj hairlay da mongolchuda chi mederch l chadval horvo ertunts ter chigere l gahamshig unig unshij bga chi ch bas
aldsana bishirch suuhar bgaga haramlaj hairlay da mongolchuda chi mederch l chadval horvo ertunts ter chigere l gahamshig unig unshij bga chi ch bas
goe goe medelel bas zurag oruulaj baigaarai nadad mash ih taalagdalaa
vnen nice iim saihan opond bj gadagshaa garahaa bliocee mongolcuda
ugaasaa sak sh deeeeeeeeeeeee
saihan zuragnuud bn.
mini mongol yasan goe ym ve bi mongolooro vnheer ih baharhaj bn
nutgaa sanchihlooooooo
vneher gaihamshig
vnexeer mngolooroo baxarxaj bs mongol xvn blsondooo mash ix baxarxaj bn
monh tsast hairhan hed bdag uym zuragaa tailbartai b,l zygeer uym
nash saihan zurguud bna setgel sergemeer
үнхээр гоё байна
үнхээр гоё байна
goe haragdaj bn
saihan zuragnuud bn.Noir hvreed. Baisan ym